Verhalen dag 1 - 4daagse eerbeek

Wandel4daagse Eerbeek
Title
Title
Ga naar de inhoud
verhalen > Routeverhalen 2017
Bron: E. Kleverwal
Het verhaal van het verdwenen kasteel
Lang geleden was kasteel Coldenhove één van de mooiste kastelen van Gelderland. De laatste hertog Karel van Gelre vond het zo mooi dat hij het ruilde tegen kasteel Rosendael waar hij eerst woonde. Toen het hertogdom opging in het Bourgondische Rijk, raakte Coldenhove een beetje vergeten: het werd een ‘gewoon’ kasteel in het bezit van gewone edellieden. Vanaf 1611 bezat de familie Van Boshoff kasteel Coldenhove, de bijbehorende tuinen, landerijen en waterlopen. Jonker Rogier van Boshoff stichtte op het terrein de eerste papiermolen.
Ontvoerd
Zijn dochter Margaretha zorgde als jong meisje voor de nodige opschudding: zij nam de benen samen met knecht Hendrik Everts. Haar oom Rudolf van Raesfelt zette met zijn ruiters de achtervolging in en de twee werden gepakt. Om de goede naam van de familie te redden werd er in Zutphen een proces gevoerd waar Hendrik Everts ervan werd beschuldigd Margaretha te hebben ontvoerd. De processtukken zijn bewaard gebleven en daarom weten we vrij gedetailleerd hoe alles in zijn werk is gegaan. Hendrik zou ook juwelen en een zijden jas hebben meegenomen. Het zag er slecht voor hem uit, maar gelukkig wist hij zijn onschuld te bewijzen: Margaretha had een brief geschreven waarin ze hem smeekte haar mee te nemen. De geschiedenis is beschreven in het jeugdboek Ontvoerd door Agave Kruijssen (2013).
Rond 1700 liet stadhouder-koning Willem III zijn oog op het fraaie slot Coldenhove vallen. Hij kocht het om er een nieuw koninklijk jachtslot te bouwen en het oude kasteel werd afgebroken. Door zijn plotselinge overlijden in 1702 heeft de stadhouder zijn plan nooit ten uitvoer kunnen brengen.
Wilt u meer weten over kasteel Coldenhove? Het kasteel krijgt een eigen venster in De Canon van Brummen en Eerbeek, die binnenkort wordt gepubliceerd door de Historische vereniging de Marke.
Auteur: Agave Kruijssen
[Beeld: Coldenhove,
           Margaretha en Hendrik01
           Margaretha en Hendrik02]
Het verhaal van de sprengen, de beek en het papier
Het landschap van de Veluwe heeft de ontwikkeling van Eerbeek bepaald. De Veluwe ligt hoog en leverde kristalhelder water in de lager gelegen beken van Eerbeek. De bossen leverden hout. Dat heldere water en de waterkracht die het kon leveren, maakten Eerbeek tot Het water en het hout leverden de perfecte locatie voor de papierindustrie.
Een spreng is een bron, waar water uit de grond ontspringt en vandaar zijn weg vindt naar lager gelegen gebieden. Sprengkoppen en beken zijn door mensenhanden gegraven. De sprengkoppen en beken van Laag-Soeren zijn gegraven om het zuivere water van de Veluwe, dat aan de Veluwezoom aan de oppervlakte komt, te kunnen gebruiken voor het opwekken van energie via molens voor de productie van olie, koren, wol en papier.
Eerbeek en de papierindustrie
Ook Eerbeek kende een aantal sprengkoppen die de Coldenhovense en Eerbeekse beek voedden met water. Eerbeek dankt haar naam aan de Eerbeekse beek, waarop korenmolens en papiermolens draaiden. De geschiedenis van de papierindustrie in Eerbeek gaat terug tot 1630. In dat jaar maakt papierschepper Vincent Schoonman voor het eerst papier in een tot papiermolen omgebouwde watermolen.
De mechanisatie van de papierfabricage begon rond 1850. Dat leidde een eeuw later tot een enorme groei van het dorp Eerbeek. Zo’n 150 jaar geleden telde Eerbeek nog slechts 400 inwoners. Het gebied rond de Illinckstraat, de Kerkstraat (tegenwoordig Dr Gunningstraat) en Huis te Eerbeek vormde het centrum van het dorp. In de jaren ’30 van de vorige eeuw begon Eerbeek vanaf de papierfabrieken te groeien met de bouw van de arbeiderswijken in De Enk (Poelkampstraat, Volmolenweg, Enkweg).
De digitalisering van de papierfabricage begon rond 1990. De huidige fabricage is hightech, veilig, duurzaam en eigenlijk continu in ontwikkeling. De papierindustrie in Eerbeek is nog steeds belangrijk. De werknemers in de papierfabrieken en aanverwante sectoren als transport, zuivering en recycling, zijn afkomstig uit Eerbeek en omgeving. Acht bedrijven in Eerbeek leveren 30% van de werkgelegenheid van Eerbeek.
De omgeving is van de sprengen Laag-Soeren is van Natuurmonumenten. Deze vereniging, met zo’n 700.000 leden beschermt natuurgebieden, waardevolle landschappen en cultureel erfgoed. Ze stelt natuur veilig door het aan te kopen, te beheren en toegankelijk te maken voor iedereen.
Auteur: Els Holsappel
[Beeld: Dieperinks bruggetje
@2018 wsveerbeek.nl
Terug naar de inhoud